Inleiding

Voor u ligt de begroting voor 2027, de eerste begroting van dit nieuwe college. We hebben voor de komende bestuursperiode veel ambities, waarvan een groot deel voortbouwt op de ontwikkeling die de afgelopen jaren al in gang is gezet. Tegelijkertijd weten we ook dat de komende jaren financieel uitdagend gaan worden. De begroting is bewust beleidsarm, zodat we onszelf de komende periode ruimte geven om afwegingen te maken en bij te sturen. We zullen scherp aan de wind moeten zeilen en keuzes maken over de inzet van onze structurele middelen. Aan de andere kant zijn er natuurlijk ook incidentele middelen, die voor onze regio beschikbaar zijn om het welvaartsniveau in onze regio steeds verder te verbeteren, met Nij Begun voorop. We zullen de komende jaren slim moeten kijken hoe we onze ambities voor Oldambt kunnen combineren met de beschikbare middelen.

In het coalitieakkoord ‘Sterke basis, samen vooruit’ laten we zien hoe wij naar de kansen en opgaven in onze gemeente kijken; gericht op samenhang en op samenwerking. Om de financiële vertaling daarvan te kunnen laten zien, hebben we ervoor gekozen om voorin de programmabegroting dezelfde opbouw te gebruiken als het coalitieakkoord. Deze opbouw helpt ons om voor de komende jaren richting te houden, voortgang te bewaken en bij te kunnen sturen als dat nodig is. De gewijzigde indeling betekent wel dat de vergelijking met voorgaande jaren niet één op één te maken is.

De programmabegroting is bewust beleidsarm gehouden. Deze beleidsarme begroting dient vooral als basis om voor 2027 scherpte aan te brengen en voor de komende jaren ruimte te bieden om keuzes te maken.

Een zorgzame en veerkrachtige samenleving
In 2027 werken we door aan een samenleving waarin onze inwoners zich, zelf en samen, goed kunnen redden. We blijven zorg en steun bieden, en gaan dat vooral inzetten op de plekken waar dat het meest nodig is. We maken een beweging van zorg naar preventie, en richten daar onze dienstverlening op in. We zetten extra in op bestaanszekerheid en perspectief voor de jeugd.

Goed wonen in een prettige leefomgeving
We gaan in 2027 door met het verbeteren van de woon- en leefomgeving van onze inwoners. We investeren in woningbouw, stimuleren kwaliteitsverbetering van bestaande woningen en openbare ruimte en we werken daarin samen met dorpen en wijken. We hebben aandacht voor de kwaliteit van ons erfgoed en ons landschap. We verbeteren op verschillende plekken de bereikbaarheid en toegankelijkheid.

Leren, werken en ontwikkelen
Ook in 2027 blijven we doorwerken aan ontwikkelmogelijkheden voor onze inwoners, van jong tot oud. We investeren in onderwijs, arbeidsparticatie en een sterk economisch profiel. We hebben daarbij in het bijzonder aandacht voor de aansluiting van onderwijs op de arbeidsmarkt en stimuleren de samenwerking daartussen, onder andere door campusontwikkeling.

Veiligheid en weerbaarheid
Veiligheid is een belangrijk thema voor onze inwoners. Het gaat daarbij om het veiligheidsgevoel op straat, maar ook om veiligheid en weerbaarheid in de steeds complexer wordende samenleving. De veiligheid van de woonomgeving blijft aandacht vragen, daarom blijven we inzetten op een goede afhandeling van herstel en versterking.

Bewust van de wereld en van de toekomst
We staan voor een belangrijke periode als het gaat om klimaat en energie. We gaan ons houden aan onze klimaatdoelstellingen en willen vooral dat inwoners en ondernemers ook mee kunnen doen in de energietransitie. In 2027 blijven we inzetten op verduurzaming van woningen, ook om zo de energiearmoede te verminderen en stimuleren we de ontwikkeling van circulaire economie. Bij de inrichting en onderhoud van de openbare ruimte kijken we naar de mogelijkheden voor klimaatadaptatie.

Samenwerken met onze dorpen en wijken
In 2027 geven we verder vorm en inhoud aan de samenwerking met dorpen en wijken. Gebiedsgericht werken vinden we belangrijk en daarvoor ontwikkelen we de juiste instrumenten. We gaan aan de slag met dorps- en wijkkompassen, die de basis vormen voor dorps- en wijkagenda’s. In sommige dorpen hebben we deze al voorbereid en gaan we in 2027 in uitvoering, samen met inwoners.

Dienstverlening
De Oldambtster staat centraal. Dat is het voornaamste uitgangspunt. Om dat te kunnen waarmaken, blijven we in 2027 werken aan de verbetering van onze dienstverlening richting inwoners en ondernemers.

We presenteren een financieel sluitende begroting voor 2027. De toekomstige daling in het gemeentefonds was al bekend en zien we terug in de jaarschijven 2028 en 2029. Vanaf 2029 heeft het Rijk een korting in het gemeentefonds doorgevoerd in verband met het afschaffen van de Huishoudelijke Hulp vanuit de Wmo. Omdat de haalbaarheid hiervan zeer onzeker is anticiperen wij hierop door dit pas vanaf 2030 in de begroting te verwerken. In hoofdstuk 1 'Financieel Perspectief' wordt dit uitgebreid toegelicht.

Het is belangrijk oog voor onze financiële positie te hebben en onze basis goed op orde te houden; dienstverlening, beheer en onderhoud. Tegelijkertijd is het van belang om te blijven investeren in het toekomstperspectief van onze gemeente en haar inwoners en ondernemers. Stilstand is achteruitgang, en betekent een nog grotere opgave voor de toekomst. We spannen ons in om een goede balans te vinden tussen inzet op wat er nú nodig is en investeren in ontwikkeling voor de langere termijn. In het volgende hoofdstuk gaan we uitgebreider in op het financieel perspectief.

College van burgemeester en wethouders