2 Programmaplan

Onze jeugd moet zich in Oldambt prettig, veilig en welkom voelen. Jongeren moeten hier kunnen (blijven) wonen, werken en een toekomst opbouwen. Onze ambitie is gelijke opgroeikansen voor alle kinderen en jongeren in de gemeente, ongeacht hun achtergrond of omstandigheden.

We geloven in hechte gemeenschappen en in de rol en verantwoordelijkheid van jongeren zelf. Jongeren kunnen bijdragen aan hun eigen ontwikkeling en aan die van hun leeftijdsgenoten. Als gemeente:

• Kiezen we voor een brede benadering van de jeugd, waarin talentontwikkeling, positieve identiteitsontwikkeling en gelijke opgroeikansen centraal staan.
• Spreken we jongeren aan op hun eigen verantwoordelijkheid en de gevolgen van hun gedrag, terwijl we passende hulp en ondersteuning bieden wanner dat nodig is.
• Versterken we de pedagogische basis en sociale netwerken rondom jeugdigen en gezinnen.
• Zorgen we voor sterke en toegankelijke basishulp, dichtbij in wijken en dorpen, met een goede samenwerking tussen betrokken partijen en specialistische hulp waar nodig.
• Benutten we de kansen vanuit Nij Begun en de Sociale Agenda om een sterke basis en gelijke kansen voor kinderen en jongeren te realiseren.
• Kijken we naar de manier waarop jeugdzorg slimmer en efficiënter kan worden aangeboden, zodat de kwaliteit behouden blijft en de kosten beheersbaar worden.

We willen dat inwoners van Oldambt lichamelijk gezond zijn, maar zich ook goed voelen, een goede kwaliteit van leven hebben en kunnen meedoen in de samenleving.

• We werken door vanuit het model van Positieve Gezondheid.
• We stimuleren een goede samenwerking tussen formele en informele zorg. 
• We zetten in op toegankelijkheid en bereikbaarheid van de zorg. 
• We zetten mede met behulp van de Sociale Agenda in op het verbeteren van (mentale) gezondheid.  

Alle Oldambtsters hebben volop kansen om zich te ontwikkelen. Armoede en schuldenproblematiek worden aangepakt, zodat welvarendheid wordt vergroot. Nieuwkomers zoals onder andere statushouders en Oekraiense ontheemden laten we duurzaam participeren. Daarnaast zetten we in op een vroegtijdige start van taal, werk, participatie (voorinburgering) zodat nieuwkomers direct kunnen deelnemen aan de samenleving.

• We zetten de regionale samenwerking met gemeenten en maatschappelijke organisaties voort en versterken de verbinding tussen armoede, welzijn, Werk & Participatie en andere partners.
• We handhaven subsidies voor armoede en welzijn minimaal op hetzelfde niveau en herijken het minimabeleid om de bestaanszekerheid te verbeteren.
• Mede met behulp van de Sociale Agenda van Nij Begun blijven we inzetten op het doorbreken van intergenerationele armoede, vroegsignalering en preventie van schulden, en ondersteunen we inwoners, ondernemers en werkgevers bij financiële zorgen.
• We versterken de basisvaardigheden, geletterdheid en leesvaardigheid van inwoners, kinderen en jongeren en stimuleren deelname aan de samenleving.
• We stimuleren informele hulp en de samenwerking met professionele organisaties en blijven inzetten op het voorkomen en doorbreken van dak- en thuisloosheid, ook lokaal.
• We ontwikkelen een beleidsvisie voor nieuwkomers en zetten in op snelle en passende integratie.

Oldambt heeft een goed sport- en cultuuraanbod, dat zorgt voor leefbaarheid en levendigheid in onze dorpen en wijken. Het aanbod draagt bij aan fysieke en mentale gezondheid van alle Oldambtsters en aan hun ontwikkeling.

• We stimuleren deelname aan sport en cultuur in de dorpen en wijken. 
• We stimuleren de samenwerking en verbreding tussen en met sportverenigingen.
• We benutten extra middelen zoals vanuit de Sociale Agenda van Nij Begun om sport- en cultuuraanbod toegankelijk én toekomstbestendig te maken. We houden sport en cultuur toegankelijk voor jeugd en volwassenen met minder draagkracht, via het sport- en cultuurfonds. 
• We benutten de openbare ruimte als plek om laagdrempelig te sporten en bewegen en zetten hiervoor onze buurtsportcoaches wijk- en dorpsgericht in.

We willen dat onze inwoners zich veilig voelen en zorg en ondersteuning kunnen krijgen als dat nodig is.

• We versterken de verbinding tussen zorg en veiligheid door integrale samenwerking, heldere afspraken en een integrale aanpak.
• We zetten in op preventie, vroegsignalering, passende ondersteuning en nazorg.
• Samen met lokale en regionale partners, het gezondheidsbeleid en maatregel 16 van Nij Begun, werken we aan een samenhangende aanpak.

Oldambt beschikt over een toekomstbestendige Wmo die inwoners ook in de toekomst passende ondersteuning biedt. Uitgangspunt is dat inwoners waar mogelijk zelf de regie voeren over hun leven en zo zelfstandig mogelijk functioneren. Wanneer dit (tijdelijk) niet meer lukt op eigen kracht, wordt passende hulp ingezet om de zelfredzaamheid en participatie te bevorderen. Daarbij staat de hulpvraag van de inwoner centraal: inwoners worden passend en effectief ondersteund, zolang dat nodig is. Waar mogelijk wordt gebruikgemaakt van een algemene voorziening of algemeen gebruikelijke oplossing. Wanneer deze niet beschikbaar of passend is, kan een maatwerkvoorziening worden ingezet.

• We geven uitvoering aan de Wmo-visie en de bijbehorende uitvoeringsagenda en stellen hiervoor voldoende structurele middelen beschikbaar.
• We versterken de sociale basis, zelfredzaamheid en samenredzaamheid en benutten sociale netwerken en dorps- en wijkgerichte samenwerking (mede via de Sociale Agenda van Nij Begun).
• We ontwikkelen het voorliggend veld en algemene voorzieningen verder, zodat inwoners waar mogelijk zonder maatwerkvoorziening passende ondersteuning krijgen.
• We zetten in op de transformatie van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis, waarbij ondersteuning zoveel mogelijk in de eigen woonomgeving wordt geboden en inwoners zo zelfstandig mogelijk kunnen wonen.
• Met de woonzorgvisie zetten we in op noaberschap, een passend woonzorgaanbod en voorzieningenniveau.
• We blijven inzetten op het voorkomen en doorbreken van dak- en thuisloosheid.

Iedereen in Oldambt heeft recht op een fijne woonplek. Er zijn voldoende betaalbare koop- en huurwoningen en het liefst hebben mensen een keuze.

• We zetten in op voldoende betaalbare huur- en koopwoningen volgens de 30% sociale huur en 2/3 betaalbaarheid verdeling en houden daarbij rekening met de behoefte van verschillende doelgroepen. 
• We zorgen voor een evenwichtige verdeling van woningbouw over de gemeente. 
• We ondersteunen inwoners waar dat nodig is bij het verbeteren of verduurzamen van hun woning. 
• We continueren de starterslening. 
• We versterken de leefbaarheid van dorpen en wijken door samen met inwoners en ondernemers te investeren in een veilige, groene en toekomstbestendige leefomgeving, met respect voor het eigen karakter van iedere kern. 

Oldambt heeft voldoende woningen en een woningmarkt die in beweging komt. Woningbouw sluit aan bij de behoeften van dorpen en wijken en lange termijn ontwikkelingen.

• We creëren ruimte voor grote en kleinschalige woningbouwinitiatieven en initiatieven van inwoners en ondernemers.
• We benutten de bestaande woningvoorraad en locaties beter en bieden ruimte aan nieuwe woonvormen en herbestemming.
• We versnellen woningbouw door procedures te vereenvoudigen, initiatieven te ondersteunen en waar nodig een actievere gemeentelijke rol te nemen.
• We sluiten aan bij de huidige en toekomstige woonbehoefte en houden overzicht op woningbouwontwikkelingen.

Oldambt is goed bereikbaar en inwoners kunnen zich veilig, zelfstandig en gemakkelijk verplaatsen binnen en buiten de gemeenten. Verschillende vormen van vervoer vullen elkaar aan en de openbare ruimte is toegankelijk voor iedereen.

• We voeren het mobiliteitsprogramma uit, met focus op gezonde vormen van vervoer. 
• We zorgen voor een goede balans tussen bereikbaarheid, verkeersveiligheid en een prettige leefomgeving. 
• We erkennen dat de auto voor veel inwoners belangrijk blijft en zorgen voor voldoende en kosteloze parkeergelegenheid. 
• We kijken naar mogelijkheden om openbaar vervoer nog beter op elkaar (bus en trein) te laten aansluiten. 
• We stimuleren initiatieven zoals vervoer door vrijwilligers en het opbouwen van lokale netwerken. 
• We zorgen voor voldoende voorzieningen voor elektrisch vervoer. 

We behouden, versterken en benutten het erfgoed van Oldambt, zodat de rijke geschiedenis en identiteit van onze gemeente zichtbaar blijven en bijdragen aan de kwaliteit van de leefomgeving, leefbaarheid, toerisme en toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen.

• We beschermen en benutten gebouwd en immaterieel erfgoed als onderdeel van onze identiteit en leefomgeving.
• We zetten het boerderijenprogramma, boerderijenloket en de Erfgoed Deal voort.
• We betrekken erfgoed en gebiedskenmerken vroegtijdig bij ruimtelijke ontwikkelingen en stimuleren herbestemming en multifunctioneel gebruik.
• We benutten erfgoed voor toerisme en de vrijetijdseconomie.

Oldambt heeft een landschap waarin economie, recreatie en natuur elkaar versterken. De landbouw levert hieraan een belangrijke bijdrage en draagt bij aan de ontwikkeling en kwaliteit van het landschap en de economie.

• We bieden agrarische ondernemers ruimte voor een toekomstbestendige en duurzame bedrijfsvoering.
• We stimuleren duurzame, regionale en eerlijke voedselproductie.
• We houden bij ontwikkelingen rekening met de karakteristieken van het gebied.
• We hebben aandacht voor natuurherstel, vruchtbare gezonde bodems, biodiversiteit en eerlijke inkomens voor boeren.

Veiligheid, versterking en herstel zijn de basis. Van daaruit werken we aan perspectief en brede welvaart. Dat doen we via programma’s als NPG, Nij Begun en de Regio Deal Oost-Groningen II.

• We werken aan perspectief met onze inzet via Nij Begun en de onderliggende agenda’s. Naast Herstel en Isolatie-aanpak gaat dit met name ook over de Sociale Agenda en de Economische Agenda.
• We investeren in de brede welvaart in Oldambt via Nationaal Programma Groningen.

Oldambt heeft een toegankelijk, divers en toekomstbestendig onderwijsaanbod dat aansluit bij de behoeften van inwoners en de arbeidsmarkt.

• We stimuleren campusontwikkeling en samenwerking met andere (onderwijs)initiatieven. 
• We versterken de samenwerking tussen onderwijs, bedrijfsleven en overheid om te zorgen voor een passend en toekomstgericht onderwijsaanbod. 
• We investeren in passende en toekomstbestendige accommodaties voor onderwijs en samenwerking met het bedrijfsleven. 
• We streven naar een vestiging van hoger onderwijs in onze gemeente. 

Inwoners kunnen zich hun hele leven blijven ontwikkelen en beschikken over vaardigheden die passen bij hun talenten en de veranderende arbeidsmarkt.

• We verbinden onderwijs, scholing en ontwikkeling met de behoeften van inwoners, werkgevers en de arbeidsmarkt. 
• We versterken de samenwerking tussen onderwijs, werkgevers, overheid en regionale partners en benutten kansen vanuit Nij Begun, Nationaal Programma Groningen en de Regio Deal.
• We maken ontwikkel- en scholingsmogelijkheden toegankelijk en onderzoeken hoe voorzieningen in de buurt kunnen bijdrage aan bereikbare ontwikkelmogelijkheden voor inwoners.
• We zetten in op basisvaardigheden, digitale vaardigheden en geletterdheid en voorkomen dat jongeren zonder startkwalificatie het onderwijs verlaten.

Inwoners doen (naar vermogen) mee in de samenleving en krijgen ondersteuning bij hun ontwikkeling naar duurzaam werk.

• We ondersteunen inwoners die niet of onvoldoende deelnemen aan de arbeidsmarkt bij hun ontwikkeling naar participatie en werk.  
• We werken vanuit vertrouwen, maatwerk en eigen regie, passend bij de Participatiewet in Balans. 
• We werken samen met Afeer, werkgevers, onderwijs en maatschappelijke organisaties.
• We hebben bijzondere aandacht voor jongeren, statushouders en inwoners die langdurig niet hebben deelgenomen aan de arbeidsmarkt.
• We benutten de Sociale Agenda van Nij Begun en gebiedsgericht werken om participatie- en werkkansen te vergroten.  We versterken de samenhang tussen activering, ontwikkeling, scholing en duurzaam werk. 
• We werken samen met het programma Gebiedsgericht Werken om participatie- en werkkansen dichtbij inwoners te organiseren. 

Oldambt heeft een sterk economisch profiel en is een aantrekkelijke gemeente om te werken, te ondernemen en te wonen.

• We versterken en profileren de economische kracht van Oldambt en benutten kansen vanuit Nij Begun en regionale programma’s.
• We versterken de samenwerking met ondernemers en stimuleren innovatie, digitalisering, verduurzaming en circulariteit.
• We werken aan toekomstbestendige bedrijventerreinen en benutten de kansen van onze ligging in de grensregio.
• We versterken de vrijetijdseconomie, met focus op de Graanrepubliek, Waddenkust, Oldambtmeer en Blauwestad, en stimuleren meerdaags verblijf.
• We geven uitvoering aan de ambities voor het centrum van Winschoten.
• We verbinden economische ontwikkeling met onderwijs en arbeidsmarkt, zodat bedrijven voldoende ruimte en personeel hebben om zich te ontwikkelen.

Digitalisering draagt bij aan innovatie en heeft invloed op de arbeidsmarkt. We willen dat inwoners en ondernemers in Oldambt zich bewust van zijn van de mogelijkheden en de risico’s van digitalisering.

• We stimuleren de digitale vaardigheden van inwoners en ondernemers.  
• We vergroten de bewustwording van digitale kansen en risico’s. 
• We verbinden digitalisering aan innovatie, ondernemerschap en de arbeidsmarkt.
• We benutten de Sociale Agenda van Nij Begun om digitale inclusie te bevorderen en inwoners ontwikkel- en werkervaring te bieden. 
• We werken hiervoor samen met onderwijs, maatschappelijke organisaties en uitvoeringspartners.

Het centrum heeft een aantrekkelijk en toekomstbestendig woon-, winkel- en verblijfsklimaat voor inwoners, bezoekers en ondernemers.

• We geven uitvoering aan het Ambitiedocument centrum Oldambt.  
• We bepalen volgens de ontwikkelstrategie welke ontwikkelingen het meest bijdragen aan een aantrekkelijk en goed functionerend centrum.
• We stemmen planvoorbereiding en uitvoering op elkaar af, zodat ontwikkelingen haalbaar zijn en het centrum bereikbaar en aantrekkelijk blijft.  
• We werken samen met vastgoedeigenaren, ondernemers, inwoners en andere betrokken partijen.  

We willen dat iedere inwoner van Oldambt zich veilig voelt; thuis, op straat en online.

Om de veiligheid in Oldambt te waarborgen, zetten we in op een tweesporenbeleid van preventie waar mogelijk en handhaving waar nodig. Dit realiseren we door: 

• In te zetten op vroegsignalering.
• Daadkrachtig aanpakken van criminaliteit, overlast en onveiligheid.
• Het stimuleren van buurtpreventie en initiatieven van inwoners.
• Het versterken van de samenwerkings tussen gemeente,  politie, het OM, ondernemers en omliggende gemeenten.
• Het fysiek aanpassen van de openbare ruimte op locaties waar dit de veiligheid verhoogt.
• Extra aandacht te besteden aan de aanpak van cybercriminaliteit, digitale fraude en online oplichting.

Oldambt is niet alleen veilig in het hier en nu, maar ook voorbereid op toekomstige uitdagingen. Inwoners en ondernemers zijn digitaal vaardig en weerbaar.

• We ondersteunen inwoners en ondernemers bij digitale vaardigheden en digitale veiligheid. 
• We ondersteunen sociale netwerken in dorpen en wijken, zodat inwoners elkaar kunnen helpen. 
• We besteden extra aandacht aan de aanpak van cybercriminaliteit, digitale fraude en online oplichting.
• We integreren digitale veiligheid en weerbaarheid in verschillende beleidsterreinen, zodat cyberveiligheid structureel wordt meegenomen in beleid, uitvoering en samenwerking.

Veiligheid, versterking en herstel zijn de basis. Van daaruit werken we aan perspectief. Samen met andere betrokken partijen in de regio werken we, in het kader van de Agenda Herstel van Groningen (onderdeel Nij Begun), aan een aanpak om als één overheid proactief en gebiedsgericht ondersteuning te bieden aan inwoners.

• We hebben aandacht voor veiligheid en het veiligheidsgevoel van inwoners. 
• We zetten in op spoedig en zorgvuldig schadeherstel en versterking van panden. 
• We ondersteunen inwoners die hulp vragen rond schadeherstel en versterking. Voor inwoners in complexe of vastgelopen situaties zoeken we mee naar oplossingen en betrekken we de verantwoordelijke partijen. Waar mogelijk zetten we de beschikbare middelen in om knelpunten op te lossen. 

In 2030 is de CO2-uitstoot in de gemeente aanzienlijk verminderd als stap richting een klimaatneutraal Oldambt in 2050.

• We voeren regie op de verduurzaming van de gebouwde omgeving en stimuleren lokale initiatieven van inwoners en bedrijven. 
• We ontwikkelen een warmteprogramma als route naar aardgasvrij wonen en maken het concreet in wijk- en gebiedsplannen.  
• We leveren als gemeente ook onze eigen bijdrage, door duurzame inkoop, hergebruik en materiaal- en energiebesparing

Al onze inwoners kunnen meekomen in de verduurzamingsaanpak en kunnen optimaal gebruik maken van de middelen die beschikbaar zijn. We hebben in het bijzonder aandacht voor de mensen die te maken hebben met energie-armoede.

• Met de isolatieaanpak ondersteunen wij inwoners om versnelt hun woning te verduurzamen. Als gemeente informeren wij inwoners over de financiële mogelijkheden en ondersteunen wij bij de stappen richting de uitvoering.  
• Wij bieden een aanvullende subsidieregeling aan voor isolatiemaatregelen
• We herijken de energiearmoede aanpak.

Al onze inwomers en ondernemers kunnen blijven beschikken over voldoende energie. We kunnen de problemen rondom het energienet niet zelf oplossen, maar voelen wel de verantwoordelijkheid om samen te werken en besluiten te nemen. De energietransiite vraagt om keuzes die invloed hebben op het landschap. Het uitgangspunt is dat wij het Oldambtster landschap zo min mogelijk aantasten. Wij zoeken altijd naar een zorgvuldige inpassing.

• De komende jaren zullen bekende en nieuwe alternatieven om de energietransitie vorm te geven zich blijven ontwikkelen. Wij volgen deze actief om tijdig te kunnen bepalen welke mogelijkheden en kansen we in Oldambt kunnen inzetten.
• We werken samen met netbeheerders, inwoners, bedrijven en andere partners aan oplossingen voor de toenemende druk op het elektriciteitsnet.
• We bereiden onze gemeente voor op een duurzame en betrouwbare energievoorziening, door tijdig keuzes te maken over de inrichting van de ruimte en slimme energieoplossingen.

We willen de economie in onze gemeente circulair en toekomstbestendig maken. We willen daarom bedrijven, instellingen en initiatieven ondersteunen bij de overgang naar een circulaire economie. Ook gaan wij bedrijventerreinen vernieuwen.

• We ondersteunen en stimuleren bedrijven, instellingen en initiatieven bij verduurzaming en circulariteit. 
• We zetten in op revitalisering van bedrijventerreinen als randvoorwaarde voor circulaire economie. 
• We nemen circulaire economie mee als uitgangspunt in onze economische visie. 

We werken aan een klimaatbestendige en groene leefomgeving waarin natuur, biodiversiteit en waterbeheer elkaar versterken. Hiermee maken we Oldambt duurzamer en aangenamer om te wonen, te leven en te bezoeken.

• We zetten in op natuurlijk waterbeheer en verstandig gebruik van (regen)water.
• We versterken de groenblauwe structuur in de gemeente.
• We zetten in op groene schoolpleinen.
• We stimuleren groene daken en wateropvang (wadi’s).
• We beschermen onze donkerte en rust.
• We voeren het Ambitiedocument Groen uit.

We willen dat gemeentelijke investeringen, projecten en dienstverlening beter aansluiten bij de behoeften van onze dorpen en wijken. Inwoners ervaren een zichtbare en bereikbare gemeente die samen met hen werkt aan leefbaarheid, voorzieningen en sociale samenhang. Daarbij versterken we de samenwerking tussen inwoners, professionals, maatschappelijke organisaties en gemeente.

• We werken met vier gebiedsteams rondom gebiedswethouders en gebiedsregisseurs als gezicht van de gemeente in dorpen en wijken. De inzet van opbouwwerk, jongerenwerk, buurtsportcoaches, cultuurcoaches en wijk- en dorpsondersteuners voeren we gebiedsgericht uit. Dit wordt versterkt door de leefbaarheidsmaatregelen van Nij Begun (zie Paragraaf).
• Dorps- en wijkagenda’s geven richting aan beleid, investeringen en programma's. We monitoren de ontwikkeling van dorpen en wijken met dorps- en wijkkompassen.
• Een gebiedsgerichte dorpsaanpak of wijkaanpak met een uitvoeringsprogramma zorgt ervoor dat verschillende financieringsstromen bij elkaar komen. 
• We werken aan toekomstbestendige ontmoetingsplekken, buurt- en dorpshuizen en andere maatschappelijke voorzieningen als onderdeel van een sterke sociale infrastructuur.
• We voeren de leefbaarheidsmaatregelen uit de Sociale Agenda en Maatregel 14 van Nij Begun gebiedsgericht uit en verbinden deze aan de dorps- en wijkagenda's. 

We bouwen aan een gemeente waarin inwoners zich gehoord, betrokken en medeverantwoordelijk voelen voor de toekomst van hun dorp, wijk en gemeente. We versterken het vertrouwen tussen inwoners en overheid door openheid, duidelijke verwachtingen, invloed waar mogelijk en goede terugkoppeling over gemaakte keuzes.

• We voeren het participatiebeleid en de participatieverordening uit als kader voor participatieprocessen.    
• We verbeteren communicatie over ons beleid, de uitvoering en nieuwe plannen. Daarbij hebben we aandacht voor goede en tijdige terugkoppeling aan inwoners over de resultaten van participatie en de keuzes die daaruit voortvloeien. 
• We ondersteunen inwonersinitiatieven, overheidsparticipatie en maken het uitdaagrecht mogelijk.  
• We geven inwoners meer invloed op keuzes en besteding van middelen via het leefbaarheidsoverleg, het STILO fonds en de dorps- en wijkagenda's. 

We willen dat de Oldambtsters onze dienstverlening als toegankelijk, betrouwbaar en duidelijk ervaren. Zij weten wat zij van de gemeente kunnen verwachten, kunnen hun zaken zoveel mogelijk eenvoudig regelen en krijgen passende ondersteuning wanneer dat nodig is. We willen open en duidelijk communiceren en afspraken over onze dienstverlening zoveel mogelijk voorspelbaar maken. Goede interne dienstverlening is een belangrijke voorwaarde voor goede dienstverlening aan de Oldambtsters.

• We verbeteren onze dienstverlening continu, op basis van klantcontacten, ervaringen en signalen uit de praktijk.
• We maken processen eenvoudiger en duidelijker voor inwoners én medewerkers en blijven werken met heldere service- en dienstverleningsnormen.
• We zetten de digitalisering voort, met toegankelijke digitale dienstverlening én persoonlijk contact waar dat nodig is.
• We versterken de samenhang in processen, systemen en informatie en sluiten waar mogelijk aan bij het gebiedsgericht werken en veranderende wet- en regelgeving.

De kosten van overhead betreffen alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. De kosten die hiermee samenhangen zijn zichtbaar in tabel Baten en lasten van Programma 7 Algemene dekkingsmiddelen, bestuur, dienstverlening, overhead en overige posten onder de post Overhead. 

De bijbehorende beleidsindicatoren zijn opgenomen in de tabel Beleidsindicatoren van Programma 7 Algemene dekkingsmiddelen, bestuur, dienstverlening, overhead en overige posten. In paragraaf 3.1 Bedrijfsvoering is een toelichting opgenomen op de overhead.

Onder de belastingen vallen de (On-) roerendezaakbelasting, overige belastingen en vennootschapsbelasting. De baten en lasten die met de belastingen gepaard gaan zijn opgenomen in de tabel Baten en lasten van Programma 7 Algemene dekkingsmiddelen, bestuur, dienstverlening, overhead en overige posten onder de post belastingen.

De bijbehorende beleidsindicatoren zijn opgenomen in de tabel Beleidsindicatoren van Programma 7 Algemene dekkingsmiddelen, bestuur, dienstverlening, overhead en overige posten.

Een uitgebreide toelichting op de (On-) roerendezaakbelasting en overige belastingen is terug te vinden in de paragraaf 3.5 Lokale heffingen.

Voor de begroting 2027 is op dit nog geen zicht op een afdracht voor vermogensbelasting, dat wordt gedurende het jaar pas duidelijk.

De algemene uitkering uit het gemeentefonds is veruit de belangrijkste (en vrij besteedbare) inkomstenbron voor de begroting. De raming hiervan voor 2027-2030 is gebaseerd op de septembercirculaire van 2026 en zal in 2027 via de mei- en septembercirculaire nog bijgesteld worden op basis van besluiten van het Rijk. In januari wordt een belangrijk advies verwacht van de commissie van Ark over de financiering van de Jeugdzorg die ook via de algemene uitkering verloopt.

Onder de overige baten en lasten zijn alle taakvelden en budgetten opgenomen die niet logischerwijze aan 1 van de subdoelen kunnen worden toegerekend dan wel gering in omvang zijn.

Dividend is een winstuitkering van een bedrijf aan aandeelhouders. De gemeente Oldambt is aandeelhouder in verschillende vennootschappen en corporaties.

In de tabel Baten en lasten van Programma 7 Algemene dekkingsmiddelen, bestuur, dienstverlening, overhead en overige posten zijn de baten en lasten die hiermee gepaard gaan opgenomen onder de post Overige Baten en Lasten. In onderstaande tabel zijn de verwachte dividenduitkeringen opgenomen.

Een uitgebreide toelichting op de afzonderlijke vennootschappen en corporaties is terug te vinden in paragraaf 3.4 Verbonden partijen onder 3.4.2 Vennootschappen en corporaties.

De financieringsfunctie betreffen alle activiteiten die te maken hebben met het verwerven en beheren van financiële middelen door de gemeente. Het saldo hiervan komt terug in de tabel Baten en lasten van Programma 7 Algemene dekkingsmiddelen, bestuur, dienstverlening, overhead en overige posten onder de post Overige Baten en Lasten. In onderstaande tabel is het saldo van de financieringsfunctie opgenomen.

Een uitgebreide toelichting op de financieringsfunctie is opgenomen in paragraaf 3.6 Financiering.

Onder de overige dekkingsmiddelen worden geschaard: baten en lasten uit vorige dienstjaren, stelposten en de kosten die samenhangen met het gebruik van gebouwen die niet voor de eigen organisatie of een maatschappelijke functie worden ingezet.

Conform het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten is een bedrag voor onvoorzien in de begroting opgenomen. Deze post is opgenomen in de tabel Baten en lasten van Programma 7 Algemene dekkingsmiddelen, bestuur, dienstverlening, overhead en overige posten en is onderdeel van de post Overige baten en lasten.

Als onderdeel van de financiële maatregelen en vooruitlopend op de verwerking in het besluit begroting en verantwoording (Bbv) van een advies van de commissie BBV om het bedrag voor onvoorzien op nihil te bepalen hebben we de bedragen voor onvoorzien afgeraamd in de begroting. Eventuele noodzakelijke bijstellingen van de begroting worden via BBR1 en/of BB2 aan de gemeenteraad voorgelegd.

Onder begraafplaatsen en crematoria vallen de gemeentelijke taken op het terrein van de lijkbezorging. Hieronder vallen:

• Begraafplaatsen en crematoria
• Lijkschouw (het vaststellen dat de betrokkene is overleden)
• Baten begraafplaatsrechten
• Baten afkoopsommen grafrechten

In de tabel Baten en lasten van Programma 7 Algemene dekkingsmiddelen, bestuur, dienstverlening, overhead en overige posten zijn de baten en lasten die hiermee gepaard gaan opgenomen onder de post Overige Baten en Lasten. Een toelichting op de leges is terug te vinden in paragraaf 3.5 Lokale heffingen onder 3.5.6 Lijkbezorgingsrechten.