3.9 Aardbevingsopgave

De komende jaren zijn er volop mogelijkheden voor onze gemeente om met extra (Rijks)middelen te investeren in de brede welvaart van onze inwoners. Met de middelen van Nij Begun zetten we in op verduurzaming en op economisch en sociaal perspectief. Tegelijk vergeten we niet wat de aanleiding is voor deze middelen: de aardbevingsproblematiek en de  zorgen die onze inwoners nog steeds ervaren. Voor ons staat voorop dat veiligheid, versterking en herstel de basis zijn. Van daaruit werken we aan perspectief. Dat geldt voor de gaswinning en Nij Begun, maar ook voor andere bodem- en mijnbouwactiviteiten, zoals zoutwinning.

De aardbevingsopgave en de inzet op versterking, herstel én perspectief vraagt binnen onze gemeente veel extra werk. We hebben dit georganiseerd in de programma’s Versterking en Herstel en het NPG (Nationaal Programma Groningen). Daarnaast werken we voor Nij Begun met een programmatische aanpak. Voor deze programma’s ontvangen we omvangrijke financiële middelen, deels voor organisatiekosten en deels voor de uitvoering van projecten. Met Nij Begun zien we dat dit verder toeneemt en dat sprake is van omvangrijke financiële stromen binnen de gemeente. Gezien de samenhang en overlap tussen de verschillende programma’s lichten we in deze paragraaf onze inzet toe en schetsen we de financiële situatie. 

In 2026 is veel gebeurd in de verschillende programma’s en ook in de uitwerking van de agenda’s van Nij Begun. Voor het programma versterking en herstel geldt dat het jaarlijkse plan van aanpak in januari door de gemeenteraad is vastgesteld. Hierin zijn de doelstellingen vastgelegd voor 2026 en is onze aanpak uitgewerkt. Dit plan bevat ook de uitvoeringsopdracht aan NCG voor de versterking in onze gemeente. Op diverse plekken in met name Nieuwolda, Nieuw-Scheemda en ’t Waar is afgelopen jaar zichtbaar dat de versterking in uitvoering is. Daarnaast zien we ook dat veel woningen hersteld of verduurzaamd worden. In 2026 is veel energie gezet op de gebiedsgerichte projecten. De één-overheid-aanpak in het startgebied Nieuw-Scheemda en ’t Waar is in de uitvoeringsfase terecht gekomen. En de plannen voor Drieborg gericht op herstel, verduurzaming en leefbaarheid worden in het najaar afgerond en voorgelegd ter besluitvorming aan het college. Verder zijn in 2026 diverse onderdelen van de gebiedsontwikkeling van het dorpenlint Nieuwolda, ’t Waar en Nieuw-Scheemda in uitvoering gebracht en is ook de uitvoering van Maatregel 14 Nij Begun doorgegaan. Binnen de gebiedsgerichte aanpak speelt onze inwonersondersteuning een grote rol. Maar dat geldt zeker ook voor andere situaties waarin inwoners met hulpvragen leven en soms in hele complexe situaties zitten.

Naast versterking en herstel gaat Nij Begun voor een belangrijk deel over perspectief voor Groningen. Afgelopen jaar zijn zowel op de Sociale Agenda als de Economische Agenda grote stappen gezet. Dit geldt zowel v.w.b. de ontwikkeling en uitvoering van plannen en maatregelen. Maar ook de verder opzet van de bijbehorende governance (waaronder de oprichting van de GR Perspectief Groningen Noord-Drenthe ). Zeker voor de Sociale Agenda zien we dat ook in onze gemeente de eerste maatregelen concreet in uitvoering komen (o.a. start Inwonersbudget Nij Begun,  versterking jongerenwerk en opbouwwerk en uitbreiding Tijd voor Toekomst naar inmiddels 14 basisscholen.
Verder is ook de isolatie-aanpak (Maatregel 29) in 2026 overal van start gegaan en kunnen inwoners een aanvraag indienen bij het SNN. In Oldambt hebben we verder de ondersteuningsaanpak uitgewerkt vanuit het bredere programma Energie en Klimaat via het project Oldambt Verwarmt. Naast de verschillende agenda’s zien we ook voortgang op de verschillende masterplannen die verbonden zijn met Nij Begun (o.a. Regiocentra, Campussen). 

Voor Nationaal Programma Groningen (NPG) werkten we in 2026 nog steeds ongewijzigd, volgens het in 2025 geactualiseerde programma. Dit heeft ertoe geleid dat projecten steviger onder de verantwoordelijkheid van een ambtelijke en bestuurlijke opdrachtgever zijn voorbereid en uitgevoerd. Een aantal projecten is in 2026 afgerond en de duurzame inbedding ervan is onderzocht en waar mogelijk uitgevoerd. Tijd voor Toekomst is hier een goed voorbeeld van, dat via de Sociale Agenda wordt voortgezet en beschikbaar komt voor nog meer scholen. Verder zijn in 2026 twee nieuwe projecten goedgekeurd, WinCITY (ondernemerschap in binnenstad Winschoten) en Hart voor Scheemda (centrumontwikkeling). Daarnaast zijn de plannen voor een revolverend fonds voor boerderijen goedgekeurd.

Versterking
Komend jaar gaan we verder met de uitvoering van de versterkingsopgave in onze gemeente. De meest recente afspraken en doelstellingen worden vastgelegd in het lokale plan van aanpak 2027, welke in december 2026 aan de raad wordt voorgelegd ter besluitvorming. Met dit plan geven we NCG opdracht voor de verdere uitvoering van de versterkingsopgave. Verwachting is dat in 2027 het grootste deel van de versterkingsopgave in onze gemeente kan worden afgerond. In totaal zijn of worden c.a. 100 woningen en boerderijen daadwerkelijk versterkt. Hoewel niet groot in aantal gaat het in een groot deel van de situaties om complexe versterkingen, van vrijstaande woningen of boerderijen. Voor een aantal van deze meer complexe situaties geldt dat deze langer zullen duren dan 2027. Dit betekent voor ons ook extra inzet van personeel qua vergunningverlening, RO-advisering en erfgoedvraagstukken. We willen het versterkingsproces zo optimaal mogelijk organiseren en hebben we oog voor bijzondere en/of schrijnende situaties. 

Herstelagenda Oldambt
Naast het plan van aanpak voor de versterkingsopgave werken we ook aan onze lokale herstelagenda. Met Nij Begun hebben we een grotere rol gekregen in de herstelopgave en de diverse maatregelen. In dat kader zien we ook dat de samenwerking met NCG en IMG intensiever is geworden, hebben we onze inwonersondersteuning geïntensiveerd en werken we aan verschillende gebiedsgerichte projecten. Uiteraard geldt dat IMG en NCG primair verantwoordelijk zijn en blijven voor de uitvoering van de versterkingsopgave en schadeherstel. Als gemeente willen we toe naar een meer integrale en gebiedsgerichte aanpak van de maatregelen uit Nij Begun t.a.v. schadeherstel en versterking. Waar mogelijk leggen we ook een koppeling met de isolatie-aanpak van maatregel 29 en de leefbaarheid.

Dorpsgerichte aanpak
Vanuit onze herstelagenda zijn we met de volgende projecten bezig geweest.

• Gebiedsontwikkeling Nieuwolda–’t Waar–Nieuw-Scheemda: Voor dit gebied is een investeringsproject van ruim 10 miljoen euro in uitvoering. In 2027 zullen diverse deelprojecten in uitvoering komen. De plannen hiervoor zijn in nauwe samenwerking met werkgroepen van inwoners tot stand gekomen. En ook in de uitvoering wordt regelmatig met inwoners nog overleg gezocht en hanteren we een actieve communicatie.
• Startgebied Nieuw-Scheemda en ’t Waar: In 2027 voeren we het plan voor de één-overheid-aanpak (i.s.m. NCG en IMG) verder uit en kijken we hoe we dit project op een goede manier kunnen afronden. Het doel is om met alle inwoners in contact te komen en zo mogelijk per adres een maatwerkplan op te stellen voor een veilig, hersteld, verduurzaamde woning.
• Dorpsgerichte aanpak Drieborg: Komend jaar willen we het plan van aanpak uitvoeren wat in het najaar van 2026 is vastgesteld. Dit geldt in elk geval voor het deel waarbij we inzetten op een gecombineerde aanpak van herstel en isolatie. In nauwe samenwerking met de inwonerswerkgroep en IMG/BZK zijn hiervoor de plannen uitgewerkt. Onderdeel hiervan is een subsidieregeling voor schadeherstel waarvoor we vanuit BZK ruim 5 miljoen euro ontvangen. Verder wordt ook gewerkt aan een plan voor het versterken van de leefbaarheid in het dorp in samenwerking met Programma Gebiedsgericht Werken. De door het College en dorp vastgestelde dorpsagenda is uitgangspunt voor de uitvoering. Zie programma 6.  
• Leefbaarheid – Maatregel 14: In 2027 voeren we het plan van aanpak voor M14 verder uit. In dat kader wordt gekeken welke grote gebiedsprojecten verder ontwikkeld kunnen worden en waar verder nog mogelijkheden liggen om de leefbaarheid te versterken. M14 wordt in nauwe samenwerking met het Programma Gebiedsgericht Werken verder ontwikkeld en uitgevoerd (zie programma 6). 

Schadeproblematiek en herstel
We blijven in gesprek met IMG over de schade-afhandeling en de impact hiervan. Formeel heeft de gemeente geen taak bij schadeafhandeling, maar we behartigen belangen, ontzorgen en ondersteunen inwoners. We intensiveren de samenwerking en blijven daarbij ook aandacht vragen voor de grensproblematiek en voor een ruimhartige én duurzame aanpak van het schadeherstel. Daarnaast hebben we regelmatig overleg over de Acuut Onveilige Situaties (AOS) en hebben we onze werkwijze hierop aangescherpt. Verder werken we samen met NCG en IMG aan de aanpak voor schrijnende of vastgelopen situaties. Hierbij zorgt het feit dat onze gemeente op de grens van het aardbevingsgebied ligt voor complexe vraagstukken en soms ook onuitlegbare situaties. Funderingsproblematiek, slechte staat van woningen, bodemdaling en gestapelde mijnbouw spelen hierin ook een rol. Hoewel we als gemeente hierin formeel geen rol hebben proberen we wel naast onze inwoners te staan en ze waar mogelijk hierin te helpen en ondersteunen, zeker in schrijnende situaties.

Gaswinning en gestapelde mijnbouw
Hoewel de gaswinning uit het Groningenveld definitief gestopt is in 2024 hebben we nog wel te maken met de gaswinning uit de kleinere gasvelden. En daarnaast ook met andere mijnbouwactiviteiten die van invloed zijn binnen onze gemeente (o.a. zoutwinning en de ondergrondse opslag van stikstof). Naast het IMG is daarom ook het contact met de Commissie Mijnbouwschade belangrijk. Verder zijn we betrokken bij een onderzoek van IMG naar multicausaliteit t.a.v. gaswinning en zoutwinning. Hierbij wordt onderzocht of een combinatie van gas en zoutwinning, en mogelijke trillingen en effecten van bodemdaling hierbij, gezamenlijk kunnen leiden tot schade aan gebouwen of objecten. De eerste resultaten van dit onderzoek zijn eind 2024 al gepresenteerd, maar nader onderzoek duurt langer dan gedacht. We zullen de uitkomsten van dit onderzoek en de verdere uitwerking hiervan volgen. Tot slot onderhouden we regelmatig contact met de mijnbouwbedrijven (Nobian en Gasunie), Staatstoezicht op de Mijnen (SodM), het ministerie van Economische Zaken en Klimaat en bewoners (stichting bewonersbelangen Lanengebied en Zuiderveen). Ook gebruiken we onze juridische bevoegdheden en verantwoordelijkheden om te reageren op bijv. winningsplannen rond mijnbouwactiviteiten.

Inwonersondersteuning
Komend jaar blijven we ondersteuning bieden aan onze inwoners bij schadeherstel en versterking. In het kader van de gebiedsgerichte projecten zullen we hier intensiever en samen met betrokken partijen in op trekken. Ook hebben we oog voor complexe en meervoudige sociale problematiek, waarvoor we via samenwerkingspartners extra en passende individuele ondersteuning organiseren. Naast individuele ondersteuning ontwikkelen we ook een meer collectieve aanpak gericht op het helpen van inwoners en het versterken van de sociale cohesie. Een extra opbouwwerker richt zich specifiek op het aardbevingsgebied waarbij gewerkt wordt aan de leefbaarheid in de dorpen en het bouwen aan vertrouwen. Dit gebeurt vanuit het programma gebiedsgericht werken.

Voor complexe situaties zetten we ons in om oplossingen te onderzoeken en samen met verantwoordelijke partijen te realiseren. In dat kader brengen ook de twee betrokken portefeuillehouders c.a. maandelijks bezoeken aan getroffen inwoners. Waar mogelijk dragen we schrijnende situaties voor bij het interventieteam of bij de Commissie Bijzondere Situaties. Ook kijken we naar de mogelijkheden om knelpunten of verschillen op te lossen en zetten we hiervoor de middelen in die we vanuit het rijk ontvangen. In 2027 kijken we hoe we de beschikbare middelen hiervoor breder in kunnen zetten.

Communicatie
We blijven inzetten op communicatie en informatievoorziening. Hiervoor hebben we in 2026 onze communicatiestrategie aangescherpt. Vanuit gemeente communiceren we o.a. via onze website, sociale media en de nieuwsbrief Oldambt Versterkt die we c.a. drie-maandelijks digitaal uitbrengen. Voor de gebiedsgerichte projecten werken we een communicatie-aanpak uit in samenwerking met betrokken partijen en dorpsbelangen.

Met ons lokaal programma werken we aan de versterking van de brede welvaart in onze gemeente. Hiervoor zijn inmiddels diverse projecten volop in uitvoering. In 2027 ronden we de laatste 3 nog openstaande aanvragen binnen ons lokale programma af met een goedkeuring door het NPG-bestuur. Dit betreft de projecten: impuls fietspaden, leven lang ontwikkelen en gebiedsontwikkeling Bad Nieuweschans. Het vervolg van de projecten die binnen NPG worden uitgevoerd, is waar nodig sterk verankerd via Nij Begun, gebiedsgericht werken of binnen beleid. Voor alle projecten ‘in uitvoering’ is genoeg uitvoeringskracht beschikbaar. Vanuit het programma wordt deze inzet gecoördineerd en wordt aangestuurd op voortgang en samenhang. De halfjaarlijkse voortgangsrapportages helpen hierbij. Onderaan deze paragraaf treft u een overzicht aan van de projecten die in uitvoering zijn. Daar waar relevant kunnen projecten ook op andere plekken in de begroting terugkomen bij de betreffende beleidsvelden.

Binnen de gemeente is afgesproken om de verschillende agenda’s onder Nij Begun programmatisch te organiseren. Voor de Herstelagenda verwijzen we naar het eerdere deel van deze paragraaf (programma Versterking en Herstel). Voor de Isolatie-aanpak (Maatregel 29) geldt dat we als gemeente de verantwoordelijkheid hebben voor informatie en activatie van onze inwoners. Dit doen we door het inzetten van onze campagne Oldambt Verwarmt. Daarnaast wordt Maatregel 29 waar dat kan geïntegreerd in gebiedsgericht projecten als hier eerder beschreven in de dorpaanpak. Verder wordt Maatregel 29 ook gecombineerd met de regeling Volkshuisvestingsfonds voor Bad Nieuweschans en Winschoten-Zuid. En zijn we bezig met een aanpak voor extra ondersteuning van inwoners die minder daadkrachtig zijn door bijvoorbeeld energiearmoede. Verder wordt gewerkt aan uitbreiding van het VvE loket voor de uitvoering van M29. De gemeente heeft hier ook een rol in het informeren en activeren van deze relatief grote doelgroep. Zie verder ook programma 5.

Voor de Sociale Agenda wordt in 2027 de definitieve inrichting van de governance verwacht. Daarbij is de insteek dat wordt aangesloten op de GR Perspectief Groningen Noord Drenthe (PGND) die medio 2026 is opgericht. In het voorjaar van 2027 wordt de besluitvorming hierover  verwacht. Daarbij hebben ook raden en staten een formele rol. Verder zullen vrijwel alle maatregelen vanuit de Sociale Agenda in 2027 in uitvoering zijn of komen. De in 2026 gestarte maatregelen worden in 2027 verder uitgerold. Daarnaast starten een aantal nieuwe maatregelen, met name binnen het thema ‘deelname aan werk’ en ‘verminderen van armoede’. De maatregelen uit de Sociale Agenda komen op verschillende plekken in de begroting terug. Dit geldt ook voor de uitvoering van de leefbaarheidsmaatregelen waarvoor in 2027 een leefbaarheidstafel wordt opgezet. Aan deze tafel bepalen inwoners, maatschappelijke partners en de gemeente gezamenlijk hoe de beschikbare middelen het beste kunnen worden ingezet (zie programma 6).

De Economische Agenda zal in 2027 werken volgens de nieuwe governance. De stichting waarin overheid, ondernemers en onderwijs zijn vertegenwoordigd vervult hierbij een belangrijke rol in de uitvoering van het Meerjarig Uitvoeringsplan (MUP). De mate van uitwerking in het Uitvoeringsplan verschilt momenteel nog per thema. Op thema’s waar zaken nog nader moeten worden ingevuld zullen we blijven onderzoeken welke kansen en mogelijkheden er gaan ontstaan. Bij een aantal thema’s in het MUP is er al meer duidelijk en zijn we als gemeente al betrokken. Dit geldt bijvoorbeeld voor de Masterplannen Regiocentra en Campussen waarvoor in 2027 de plannen verder ontwikkeld worden. Ook blijven we betrokken bij de voortgang van het ontwikkelprogramma Ruimte voor Vrijetijd en zoeken we verbinding met de medio 2026 opgerichte Herstructureringsmaatschappij Drenthe-Groningen (HMDG). De Economische Agenda beoogt mee te investeren in deze maatschappij.

De aardbevingsopgave, NPG en Nij Begun vragen binnen onze gemeente veel extra werk en (personele) inzet. Afgelopen jaren is dit in toenemende mate programmatisch georganiseerd. Voor versterking en herstel geldt dat de basis ligt in het jaarlijkse plan van aanpak dat door de gemeenteraad wordt vastgesteld. Voor het NPG werken we aan ons lokale programma dat door de raad is vastgesteld. Beide programma’s zijn ook opgenomen in de P&C cyclus. Met Nij Begun komt daar nog een extra laag bij die enerzijds zorgt dat rond de aardbevingsopgave/herstel de middelen en inzet fors groter wordt en anderzijds dat bovenop het NPG een Sociale Agenda en Economische Agenda ontwikkeld worden die veel groter en langer zijn. Voor Nij Begun is binnen de gemeentelijke organisatie afgesproken dat we dit niet als apart programma zien (gezien de verschillende agenda’s) maar dat we dit wel programmatisch organiseren. Daarbij werken we met een (intern) jaarplan en is één van de afspraken om in deze paragraaf ook de plannen en ontwikkelingen m.b.t. Nij Begun samen te brengen.

 Binnen de gemeente zijn de programma’s Versterking en Herstel en NPG belegd bij het Programmabureau en zijn de betreffende programmamanagers verantwoordelijk voor de uitvoering daarvan. Voor Nij Begun is de programmamanager samen met de strateeg (Stafbureau) verantwoordelijk voor de coördinatie en organisatie. Voor alle drie de onderdelen werken we met teams van betrokken collega’s en hebben we stuurgroepen met de verantwoordelijke portefeuillehouders. In de stuurgroep aardbevingen werken we direct samen met NCG en IMG en wordt gestuurd op de voortgang van de versterkingsopgave en de uitvoering van onze herstelagenda. Voor NPG en Nij Begun betreft dit een stuurgroep met het hele college, gezien ook dat dit alle portefeuilles raakt. Verder werken we voor NPG met een ambtelijke stuurgroep (DT en aantal teammanagers) om beter te kunnen sturen op de voortgang van de verschillende projecten.

Voor de verschillende programma’s, en onderliggende maatregelen en projecten, ontvangen we financiële middelen. Met Nij Begun zien we dat de omvang van deze middelen én de gevraagde inzet nog verder is gestegen. Hieronder lichten we e.e.a. toe. De punten 1 t/m 7 hebben betrekking op de Herstelmaatregelen, punt 8 en 9 betreft het NPG, punten 10 t/m 14 gaan we in op de financiële middelen die betrekking hebben op Nij Begun:

Versterking en Herstel

1.Inwonersondersteuning (sociaal-emotionele ondersteuning): In totaal ontvangen we hiervoor tussen 2024 en 2030 een bedrag van c.a. 2,3 miljoen euro (c.a. 350k per jaar). Uit deze middelen wordt de inzet van onze inwonersondersteuners gefinancierd en ook de inzet van de betrokken beleidsadviseur (1 dag  p.w.). In 2026 is een plan van aanpak vastgesteld waarin o.a. ook aanvullende inzet is vastgelegd voor versterking van sociale cohesie en voor passende ondersteuning bij complexe en meervoudige sociale problematiek (beiden via SWO).

2.Sociale Cohesie (Blok B): dit betreft middelen om de sociale cohesie te vergroten en de verschillen tussen maatregelen voor de woningen in de versterking te verkleinen. Hiervoor ontvangen we in totaal een bedrag van ruim 12 miljoen euro. Een deel van deze middelen (6,9 miljoen) wordt gebruikt voor de subsidieregeling via SNN (subsidie voor verduurzaming van woningen die onder de versterkingsopgave vallen). Verder wordt een deel ingezet voor de subsidieregeling ‘constructieve maatregelen blok B’ die we als gemeente zelf uitvoeren. 

3.Openbare ruimte (Blok D): We ontvangen een bedrag van c.a. 6,7 miljoen euro voor investeringen in openbare ruimte in gebieden waar versterking plaatsvindt. Hiermee financieren we een groot deel van de plannen voor de gebiedsontwikkeling van het dorpenlint Nieuwolda, ’t Waar, Nieuw Scheemda welke nu volop in uitvoering is. 

4.Knelpuntenpot gemeenten: met deze maatregel uit Nij Begun ontvangen de aardbevingsgemeenten financiële middelen voor het wegnemen van psychosociale en sociaaleconomische knelpunten. Als gemeente Oldambt ontvangen we komende jaren hiervoor een bedrag van c.a. 5,6 miljoen. In 2025 heeft het college een kader en werkwijze vastgesteld en zijn ook de eerste hulptrajecten gestart.

5.Leefbaarheid (Maatregel 14): Onderdeel van Nij Begun betreft ook extra geld voor leefbaarheid en wijkontwikkeling voor gebieden waar versterking en/of schade speelt (maatregel 14). Wij ontvangen voor de periode t/m 2030 hiervoor een bedrag van ruim 12 miljoen euro. In 2025 heeft het college hiervoor een plan van aanpak en uitvoeringskader vastgesteld en afgelopen jaar zijn de eerste projecten gerealiseerd. 

6.Drieborg: Vanuit het rijk ontvangen we komende jaren ruim 5 miljoen euro voor het oplossen van de verschillen in de schade-afhandeling. In Nij Begun is Drieborg genoemd als concreet voorbeeld en in het verlengde hiervan is in samenwerking met de inwonerswerkgroep en het Rijk en IMG een plan opgesteld. In het najaar van 2026 is hiervoor een subsidieregeling vastgesteld samen met een plan van aanpak.

7.Organisatiekosten (Lumpsum-middelen): Met Nij Begun zijn extra middelen toegezegd voor de kosten die de regionale overheden moeten maken in het kader van de aardbevingsopgave. Als Oldambt krijgen we tot en met 2028 jaarlijks een bedrag van c.a. 700k voor personele inzet en organisatiekosten.

Nationaal Programma Groningen

8.NPG-Projecten: Vanuit NPG hebben we in totaal een trekkingsrecht voor onze gemeente van c.a. 34 miljoen euro met een looptijd van tien jaar (t/m 2030). De termijn voor uitgaven wordt naar verwachting verlengd naar 2032. In ons lokale programma hebben we bij aanvang 2027 18 projecten in uitvoering (gehad), waarvoor we in totaal ruim 32 miljoen euro aan NPG-middelen toegekend gekregen (incl programmakosten). Het gaat hier om de bedragen die ten laste komen van ons trekkingsrecht, voor een aantal projecten geldt dat de (verwachte) BTW-bijdrage rechtstreeks door het rijk wordt overgemaakt aan het BTW-compensatiefonds. Een deel van de projecten wordt door derden uitgevoerd. Deze middelen hebben we doorbeschikt via een subsidie. Eén keer per jaar moeten we alle projecten verantwoorden aan het NPG-bestuur. In 2027 verwachten we alle resterende projecten ‘in ontwikkeling’ tot een goedgekeurde aanvraag te hebben gebracht. De begroting is daarmee volledig sluitend.

9.Programmakosten NPG: binnen het NPG is afgesproken dat gemeenten maximaal 4% van de trekkingsrechten mogen inzetten voor proces- en organisatiekosten. Deze middelen zijn vrij te besteden gedurende de looptijd van het NPG. In 2025 is hiervoor de laatste tranche aangevraagd (c.a. 700k). Deze middelen worden ingezet voor de uitvoering van het programma en bijbehorende personele- en organisatiekosten.

Nij Begun

10.Proces middelen Nij Begun: We ontvangen als gemeente een bedrag van ruim 2 miljoen euro voor de extra inzet die we moeten leveren in het hele Nij Begun-proces. Binnen de gemeente is afgesproken deze middelen in te zetten om Nij Begun in onze gemeente zo goed mogelijk te organiseren. Dit betreft o.a. de extra inzet die we leveren voor programmanagement, werkzaamheden inhoudelijke agenda’s, communicatie, financiën en control). Verder zijn in 2026 gesprekken gevoerd over aanvullende middelen vanuit het rijk voor de periode 2026/2027. Voor Oldambt zou dit mogelijk gaan om een aanvullend budget van c.a. 1,5 miljoen. Definitieve besluitvorming moet nog plaatsvinden.

11.Herstel-agenda: de middelen die we hiervoor ontvangen zijn onderdeel van Versterking en Herstel en al benoemd onder punt 1-7.

12.Isolatie-aanpak: voor de uitvoering van de Isolatie-aanpak (Maatregel 29) ontvangen we als gemeente middelen voor proceskosten (192K p.j.) en voor belemmerend achterstallig onderhoud (190K p.j.). Deze middelen ontvangen we voor periode t/m 2035. De middelen voor proceskosten worden grotendeels besteed aan personele inzet die extra benodigd is voor gebiedsgerichte en doelgroepgericht ondersteuning. De middelen voor achterstallig onderhoud worden ingezet via de subsidieregeling die medio 2026 door het college is vastgesteld. 

13.Sociale Agenda: Voor de uitvoering van een deel van de maatregelen uit deze agenda zijn/worden we als gemeente verantwoordelijk en ontvangen we de middelen. Het uitgangspunt is dat de financiering zoveel mogelijk rechtstreeks bij de uitvoerende partij terechtkomt. Voor 2027 ontvangt de gemeente in ieder geval de onderstaande middelen. Voor diverse maatregelen is de verdeling van de beschikbare middelen nog niet bekend, omdat de nadere uitwerking daarvan nog loopt. Daarnaast kennen de meeste budgetten een ingroeipad, waardoor de beschikbare middelen de komende jaren geleidelijk toenemen tot een structureel hoger niveau.

In 2027 ontvangt de gemeente (in ieder geval):

- € 670.833 voor ontmoetingsplekken 
- € 268.327 voor wijk en dorpsondersteuning
- € 452.380 voor opbouwwerk, jongerenwerk, buurtsport- en cultuurcoaches
- € 344.951 voor Tijd voor Toekomst
- € 800.000 voor Brugfunctionaris Primair Onderwijs
- € 485.404 voor Welzijn op Recept

14.Economische Agenda: Met het Meerjarig Uitvoeringsplan is er in 2026 een eerste beeld ontstaan over de verwachte geldstromen vanuit de Economische Agenda in de periode tot en met 2028. Een deel van de middelen zal terechtkomen bij andere stakeholders dan overheden. Voor de geldstromen voor de masterplannen Campussen en Regiocentra worden er regionaal zaken nader uitgewerkt. Ten aanzien van het ontwikkelprogramma Ruimte voor Vrijetijd is de verwachting dat er in 2027 meer duidelijkheid zal gaan ontstaan. Voor deze drie masterplannen/programma’s geldt dat er expliciet cofinancieringsbedragen zijn gereserveerd in de Economische Agenda. We zien dat de ontwikkeling van de Economische Agenda nog minder concreet is dan de Sociale Agenda en dus hebben we ook nog minder zicht op welke financiële middelen we hiervoor mogelijk kunnen ontvangen. Inzet is gericht om op relevante onderdelen zo goed mogelijk aan te haken en kansen te benutten.